IMG_2571

ชุมชนในเขต ตำบลบ่อโพง อำเภอนครหลวง

ข้อมูลบริบทของชุมชน

คำว่า “บ่อโพง” มีมาตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา  แต่ไม่แน่ชัดว่าเป็นสมัยใด รัชกาลไหนแต่ปรากฏในบันทึกชาวกรุงเก่าที่เหลือจากการถูกพม่าเผากรุงศรีอยุธยาบริเวณดังกล่าวสองฝั่งแม่น้ำป่าสักนี้เป็นพื้นที่ทำนา ที่พระมหากษัตริย์พระราชทานให้แก่ขุนนาง แม่ทัพ และพระบรมวงศานุวงษ์ ตามยศถาบรรดาศักดิ์จนกระทั่งสมัยหนึ่ง ทางกรุงศรีอยุธยายกทัพไปตีเมืองเวียงจันทร์ได้และยึดเป็นเมืองขึ้น  ได้ไปเห็นชาวลาวที่มีอาชีพตีเหล็ก  เลี้ยงม้าช้าง  จึงได้คัดเลือกผู้ที่มีผีมือดังกล่าวมาหลายครอบครัว โดยแยกให้ช่างตีเหล็กไปอยู่ที่ตำบลท่าช้าง  และตำบลใกล้เคียง ในปัจจุบันมีหน้าที่ทำอาวุธยุทโธปกรณ์ให้แก่กรุงศรีอยุธยา  ส่วนอีกพวกหนึ่งคือพวกเลี้ยงม้าช้างได้นำมาอยู่ที่บ้านดาบเพราะอยู่ใกล้กรุงศรีอยุธยาใกล้แม่น้ำป่าสักและได้ขุดลอกคลองส่งน้ำจากแม่น้ำป่าสัก  ตรงบริเวณหมู่ที่ 5 ปัจจุบันนำน้ำไปใช้เลี้ยงช้าง  เลี้ยงม้า  และปลูกหญ้า พืชผลต่างๆ ใช้บริโภคทั้งคนและสัตว์  โดยต้นคลองส่งน้ำริมแม่น้ำป่าสัก  ได้ใช้เครื่องมือวิดน้ำสมัยโบราณ ส่งน้ำเข้าคลองซึ่งภาษาโบราณเรียกว่า “โพงน้ำ” ตรงปากคลองจึงเรียกว่า “บ่อโพงน้ำ” ต่อมาคำว่าน้ำหายไปจึงเหลือแต่คำว่า “บ่อโพง” จนมาตั้งชื่อเป็นตำบลใช้มาถึงปัจจุบันแต่เดิมที่ทำการอำเภอนครหลวง  ตั้งอยู่ที่หมู่ที่ 1  ตำบลบ่อโพง  ใกล้วัดเกาะแก้วเกษฎาราม เป็นครั้งแรกโดยใช้ชื่อว่า “อำเภอนครหลวงน้อย” ตำบลบ่อโพง ยังไม่เป็นตำบลแต่กเรียกว่าบ้านบ่อโพงน้ำ  จนกระทั่งที่ว่าการอำเภอนครหลวงย้ายไปอยู่ในที่ราชพัสดุในปัจจุบันเมื่อพ.ศ. 2446 เพื่อให้ใกล้กับประสาทนครหลวง  โดยประกาศในราชกิจจานุเบกษาเล่มที่ 20 พ.ศ. 2446 สมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ส่วนที่ตั้งอำเภอเก่าจึงเปลี่ยนชื่อใหม่ตามภาษาชาวบ้านว่าบ้านบ่อโพง เป็นตำบลบ่อโพงนับแต่นั้นเป็นต้นมาเป็นเวลา 104 ปีประวัติตำบลบ่อโพงในสมัยกรุงศรีอยุธยายังมีปรากฏในจดหมายเหตุกรุงศรีว่าก่อนจะทำสงครามหรือเสด็จไปที่ใด พระมหากษัตริย์ทุกพระองค์จะเสด็จทางชลมารถมาตามแม่น้ำป่าสัก มาจอดเรือที่พระที่นั่งที่ตรงวัดราษฏร์บำเพ็ญ ในปัจจุบัน (แต่ก่อนยังไม่มีวัด) และเสด็จขึ้นจากเรือพระที่นั่งเพื่อไปทรงทำความคุ้นเคยกับช้างหรือม้าที่จะใช้เป็นช้าง ม้า พระที่นั่ง โดยประทับอยู่ตรงวัดราชบรรทม (แต่ก่อนยังไม่มีวัด) จากนั้นผู้ดูแลช้าง ม้า จะนำช้าง ม้า พระที่นั่งมาถวายให้ทอดพระเนตร และให้คุ้นเคย บางครั้งก็ต้องทรงค้างคืนอยู่หลายวัน ต่อมาเมื่อสร้างวัด จึงใช้ชื่อว่า “วัดราชบรรทม” ซึ่งน่าจะสร้างในสมัยสมเด็จพระนเรศวรมหาราชถึงสมเด็จพระเอกาทศรถ และเรียกว่าบ้านท่าวัดในเวลาต่อมา

ที่ตั้ง อาณาเขตของชุมชน

ตำบลบ่อโพง  อำเภอนครหลวง  จังหวัดพระนครศรีอยุธยา  ห่างจากที่ว่าการอำเภอนครหลวงประมาณ 9 กิโลเมตรและห่างจากศูนย์ราชการจังหวัดพระนครศรีอยุธยา ประมาณ 9 กิโลเมตร

อาณาเขตติดต่อ

  • ทิศเหนือ ติดต่อกับตำบลคลองสะแก  อำเภอนครหลวง
  • ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอพระนครศรีอยุธยา
  • ทิศตะวันออก ติดต่อกับตำบลหนองปลิงและอำเภออุทัย
  • ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอพระนครศรีอยุธยาและอำเภอบางปะหัน

จำนวนประชากร

ในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลบ่อโพง แบ่งเขตการปกครองออกเป็น  7  หมู่บ้าน  ดังนี้

  • หมู่ที่  1  บ้านเกาะ
  • หมู่ที่  2  บ้านท่าวัด
  • หมู่ที่  3  บ้านต้นโพธิ์
  • หมู่ที่  4  บ้านท่าช้าง
  • หมู่ที่  5  บ้านใหม่
  • หมู่ที่  6  บ้านดาบ
  • หมู่ที่  7  บ้านดาบ
ตารางที่ 1 จำนวนประชากรและจำนวนครัวเรือน ในเขต อบต.บ่อโพง

หมู่ที่ จำนวนคน (คน) จำนวนครัวเรือน (ครัวเรือน)
บ้านเกาะ 597 162
บ้านท่าวัด 1,163 1,697
บ้านต้นโพธิ์ 327 327
บ้านต้นโพธิ์ 327 105
บ้านท่าช้าง 357 121
บ้านใหม่ 349 114
บ้านดาบ 6oo 163
บ้านดาบ 580 166
รวม 4,300 2,855

 

โดยชุมชนในเขต อบต.บ่อโพง อ.นครหลวง  ที่ร่วมโครงการ   (ที่มีระยะห่างจากแม่น้ำเจ้าพระยาไม่เกิน 1 กิโลเมตร)  ประกอบด้วย ชุมชนในหมู่ที่ 1  บ้านเกาะหมู่ที่ 2 บ้านท่าวัดหมู่ที่ 3 บ้านต้นโพธิ์หมู่ที่ 4 บ้านท่าช้าง และหมู่ที่ 5  บ้านใหม่

การประกอบอาชีพ

ประชากรในเขตตำบลบ่อโพงมีอาชีพหลัก ได้แก่  อาชีพทำนา ทำสวน/ทำไร่ รับจ้าง  ส่วนอาชีพเสริม ได้แก่  การประกอบอุตสาหกรรมในครัวเรือน

ผลิตภัณฑ์ของชุมชน

ผลิตภัณฑ์ ประกอบด้วย ขนมกลีบลำดวน  ขนมอบ

สรุปผลการดำเนินงาน

จากผู้เข้าร่วมโครงการทั้งหมด 52 คน แบ่งเป็นเพศชายจำนวน 14 คน คิดเป็นร้อยละ 26.92และเพศหญิงจำนวน 38 คน คิดเป็นร้อยละ 73.08 ซึ่งผู้เข้าร่วมการอบรม มีอายุอยู่ในช่วง 51 ปีขึ้นไป และช่วงอายุระหว่าง 41-50 ปี จำนวนมากที่สุด รวมคิดเป็นร้อยละ 68.89 ผู้เข้ารับการอบรมส่วนใหญ่ประกอบอาชีพทั่วไป (รับจ้าง แม่บ้าน ค้าขาย) จำนวนร้อยละ 47.83  รองมาคืออาชีพเกษตรกร ร้อยละ 43.48

เมื่อทำการประเมินระดับความพึงพอใจของผู้เข้าอบรมต่อเนื้อหาที่ทำการอบรมให้ความรู้ มีความพึงพอใจในระดับมากถึงมากที่สุด จำนวนร้อยละ 75.00 และพึงพอใจต่อวิทยากรผู้บรรยายให้ความรู้ พบว่า มีความพึงพอใจในระดับมากถึงมากที่สุด จำนวนร้อยละ 70.45  ส่วนความคิดเห็นต่อการอบรมในการนำความรู้ไปใช้ในชีวิตประจำวัน เห็นว่าสามารถนำไปใช้ในชีวิตประจำวันได้เป็นอย่างดีในระดับมากถึงมากที่สุด รวมร้อยละ 63.64

จากการประเมินศักยภาพและความต้องผลิตภัณฑ์ของชุมชน ในการจัดทำผลิตภัณฑ์จากผักตบชวา โดยจากการสอบถามความเห็นในที่ประชุม พบว่า ชุมชนมีความพร้อมในการใช้ผักตบชวาในการทำถ่านอัดแท่ง มากที่สุด คือร้อยละ 59.26  รองมาคือ การทำดินผสม คิดเป็นร้อยละ 22.22   การทำวัสดุเพาะเห็ดฟาง ร้อยละ  11.11  และการทำปุ๋ยหมัก ร้อยละ 7.41

ทั้งนี้ จากการสอบถามข้อมูลจากผู้นำชุมชน พบว่า มีสถานที่ในการรวมตัวกันทำผลิตภัณฑ์ในบริเวณพื้นที่กลุ่มเศรษฐกิจพอเพียงของตำบลบ่อโพง หรือ ใช้พื้นที่ของ อบต.เพื่อทำกิจกรรมได้  สำหรับจุดจำหน่ายผลิตภัณฑ์ มีเพียงตลาดนัดเล็กๆ ของชุมชน ซึ่งหากดำเนินการจริง อาจนำผลิตภัณฑ์มาฝากจำหน่ายที่พื้นที่อื่นๆ ในบริเวณใกล้เคียง อบต.บ่อโพง หรือสถานที่แนะนำอื่นๆ ของมหาวิทยาลัยราชภัฎพระนครศรีอยุธยา

ข้อเสนอแนะเพิ่มเติมจากผู้เข้าร่วมรับการอบรม

เห็นด้วยกับผลิตภัณฑ์ ปุ๋ยหมัก เพราะทำให้ ประหยัด คุ้มค่า ไม่ต้องใช้ปุ๋ยเคมี

การคัดเลือกแกนนำชุมชนในการดำเนินงานโครงการ

เมื่อสิ้นสุดการอบรม คณะกรรมการดำเนินโครงการ สามารถคัดเลือกผู้นำ/แกนนำ ชุมชน เพื่อดำเนินโครงการต่อจำนวน 5 ท่าน ซึ่งได้จากความสมัครใจของตัวแกนนำเองร่วมกับการเสนอชื่อจากคนในชุมชน ได้แก่  1) นายบุญสม โปรยทอง2) นางสอาด  เอี่ยมพิชัย  -3) นายประชวน  ภิรมย์เนตร์4) นายเสนาะ  เอี่ยมภักดี  5) นางสาวณฐวรรณ พรสุขะ  และ 6) นายประสาร  ว่องกันยนต์

บทบาทหน้าที่ของแกนนำชุมชน

 1. ติดตามผลการดำเนินโครงการอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะในผลิตภัณฑ์ที่คัดเลือก

2. เสนอแนะปัญหาต่อคณะกรรมการดำเนินโครงการเพื่อหาแนวทางแก้ไขและให้การดำเนินโครงการเป็นไปได้อย่างยั่งยืน

การจัดฝึกอบรม

การถ่ายทอดเทคโนโลยี โครงการ “การอบรมเชิงปฏิบัติการจัดทำผลิตภัณฑ์จากผักตบชวา” ของชุมชนในเขต อบต.บ่อโพง อำเภอนครหลวง จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

การอบรมการทำปุ๋ยหมักชีวภาพ และดินผสมจากผักตบชวา ณ ชุมชนบ่อโพง  ตำบลบ่อโพง อำเภอนครหลวง จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
การอบรมการทำปุ๋ยหมักชีวภาพ และดินผสมจากผักตบชวา ณ ชุมชนบ่อโพง ตำบลบ่อโพง อำเภอนครหลวง จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
การอบรมการทำปุ๋ยหมักชีวภาพ และดินผสมจากผักตบชวา ณ ชุมชนบ่อโพง  ตำบลบ่อโพง อำเภอนครหลวง จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
การอบรมการทำปุ๋ยหมักชีวภาพ และดินผสมจากผักตบชวา ณ ชุมชนบ่อโพง ตำบลบ่อโพง อำเภอนครหลวง จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
การอบรมการทำปุ๋ยหมักชีวภาพ และดินผสมจากผักตบชวา ณ ชุมชนบ่อโพง  ตำบลบ่อโพง อำเภอนครหลวง จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
การอบรมการทำปุ๋ยหมักชีวภาพ และดินผสมจากผักตบชวา ณ ชุมชนบ่อโพง  ตำบลบ่อโพง อำเภอนครหลวง จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
การอบรมการทำปุ๋ยหมักชีวภาพ และดินผสมจากผักตบชวา ณ ชุมชนบ่อโพง  ตำบลบ่อโพง อำเภอนครหลวง จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
การอบรมการทำปุ๋ยหมักชีวภาพ และดินผสมจากผักตบชวา ณ ชุมชนบ่อโพง ตำบลบ่อโพง อำเภอนครหลวง จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
การอบรมการทำปุ๋ยหมักชีวภาพ และดินผสมจากผักตบชวา ณ ชุมชนบ่อโพง  ตำบลบ่อโพง อำเภอนครหลวง จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
การอบรมการทำปุ๋ยหมักชีวภาพ และดินผสมจากผักตบชวา ณ ชุมชนบ่อโพง ตำบลบ่อโพง อำเภอนครหลวง จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
การอบรมการทำถ่านอัดแท่งจากผักตบชวา ณ ชุมชนบ่อโพง ตำบลบ่อโพง อำเภอนครหลวง จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
การอบรมการทำถ่านอัดแท่งจากผักตบชวา ณ ชุมชนบ่อโพง ตำบลบ่อโพง อำเภอนครหลวง จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
nl7
การอบรมการทำถ่านอัดแท่งจากผักตบชวา ณ ชุมชนบ่อโพง ตำบลบ่อโพง อำเภอนครหลวง จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
การอบรมการทำถ่านอัดแท่งจากผักตบชวา ณ ชุมชนบ่อโพง ตำบลบ่อโพง อำเภอนครหลวง จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
การอบรมการทำถ่านอัดแท่งจากผักตบชวา ณ ชุมชนบ่อโพง ตำบลบ่อโพง อำเภอนครหลวง จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
การอบรมการเพาะเห็ดฟางจากจากผักตบชวา ณ ชุมชนบ่อโพง ตำบลบ่อโพง อำเภอนครหลวง จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
การอบรมการเพาะเห็ดฟางจากจากผักตบชวา ณ ชุมชนบ่อโพง ตำบลบ่อโพง อำเภอนครหลวง จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
การอบรมการเพาะเห็ดฟางจากจากผักตบชวา ณ ชุมชนบ่อโพง ตำบลบ่อโพง อำเภอนครหลวง จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
การอบรมการเพาะเห็ดฟางจากจากผักตบชวา ณ ชุมชนบ่อโพง ตำบลบ่อโพง อำเภอนครหลวง จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
คัดเลือกแกนนำชุมชน เพื่อดำเนินโครงการต่อไป ณ ชุมชนบ่อโพง ตำบลบ่อโพง อำเภอนครหลวง จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
คัดเลือกแกนนำชุมชน เพื่อดำเนินโครงการต่อไป ณ ชุมชนบ่อโพง ตำบลบ่อโพง อำเภอนครหลวง จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

 

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องที่ต้องการถูกทำเครื่องหมาย *

คุณอาจจะใช้ป้ายกำกับและคุณสมบัติ HTML เหล่านี้ได้: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>